Patellapeestendinitis of jumpers knee

Een jumpers knee (‘springers knie’) wordt vooral gezien bij sporters door een te grote belasting of door te snel opbouwen van de trainingsbelasting. Kleine scheurtjes aan de aanhechting van de patellapees op de onderzijde van de knieschijf ontstaan dus door overbelasting. Door een plaatselijk verminderde doorbloeding van de pees en door aanhoudende belasting genezen deze kleine scheurtjes moeilijk. Een röntgenfoto bij een jumpers knee vertoont vaak geen afwijkingen, een echo kan wel de degeneratie (ontaarding) en soms de scheurtjes in het peesweefsel aantonen. De klinische diagnose wordt met zekerheid bevestigd door een MRI scan.
 
De meest voorkomende klachten zijn:
- Pijn ter hoogte van de kniepees, net onder de knieschijf. Vooral bij lopen en springen.
- Drukpijn en een verdikking van de pees juist onder de aanhechting van de pees op de knieschijf.
 

Behandeling van jumpers knee

Gewoonlijk wordt er 6 tot 12 maanden een conservatieve behandeling voorgesteld. Deze niet-operatieve behandeling bestaat onder andere uit aanpassing van de training onder de pijngrens, stretching van de verkorte pees en spier, ijspakking, ontstekingsremmers (lokale gel of medicatie langs de mond) en met name kinesitherapie met fysiotherapie. Het toedienen van een injectie ter hoogte van de patellapees is in principe tegenaangewezen omwille van het verhoogde risico op een scheur van de pees.

Bij chronische klachten die niet verbeteren onder een volgehouden conservatieve behandeling kan eventueel een operatie voorgesteld worden. De operatieve behandeling bestaat uit het spaarzaam verwijderen van het beschadigd peesweefsel. Het betrokken peesgedeelte wordt vrij gelegd, schoongemaakt en vervolgens weer zorgvuldig gehecht. Soms is er inklemming van de pees door een beenderig spoortje onderaan de knieschijf; dit botpuntje zal in geval van operatieve behandeling ook worden weggenomen.

Voorbereiding op operatie

Voordat u de operatie van een jumpers knee kunt ondergaan, zullen een aantal vooronderzoeken en voorbereidingen plaatsvinden:

  • De operatiedag wordt ingepland. Een operatie voor jumpers knee vindt meestal plaats via daghospitalisatie, wat betekent dat u dezelfde dag weer naar huis kunt. In sommige gevallen wordt één nacht hospitalisatie voorgesteld, wat betekent dat u de dag na uw behandeling weer naar huis kunt.

  • U bezoekt de verpleegkundige op de pre-operatieve raadpleging. Er zal minimaal een vragenlijst moeten ingevuld worden. Eventueel zullen er nog enkele onderzoeken moeten gebeuren (bloedonderzoek, elektrocardiogram, …). De aanvraagformulieren en meer informatie over deze onderzoeken vindt u in uw blauwe pre-opname map. Indien gewenst kunt u ook een anesthesist raadplegen die bepaalt of u de operatie kunt ondergaan en geeft u uitleg over de verschillende vormen van verdoving en pijnbestrijding zowel tijdens als na de operatie. Meer informatie over anesthesie leest u hier.

  • U dient nuchter te zijn vanaf middernacht, de avond voor de behandeling.

  • Soms wordt na de operatie een gips of aangelegd voor 10-tal dagen. De bevindingen tijdens de operatie kunnen de nabehandeling meebepalen. Uw orthopedisch chirurg zal de optimale nabehandeling met u bespreken. Bij gipsimmobilisatie worden soms bloedverdunnende middelen gegeven ter preventie van flebitis of longembolie.

  • U haalt op tijd krukken in huis, die u op de dag van de operatie meeneemt naar het ziekenhuis. Dit kunt u onder andere regelen via uw ziekenfonds of een thuiszorgwinkel.

  • Na een operatie van jumpers knee zijn krukken steeds noodzakelijk tot de goede spierfunctie van de dijspier hersteld is. Meestal lukt het om enkele weken na de operatie met een kruk in huis te lopen. De volledige recuperatie van een goede spiercontrole duurt meestal enkele maanden. Een goede voorbereiding van de dijspier voor de operatie en een snel hervatten van de oefeningen na de operatie zijn zeer belangrijk voor een snel herstel.

Hoe verloopt de operatiedag?

Op de dag van opname voor de operatie draagt u gemakkelijk zittende kleding en schoeisel. Persoonlijke spullen zoals geneesmiddelen, kleding en toiletartikelen brengt u mee naar het ziekenhuis, evenals uw krukken. Laat waardevolle spullen zoveel mogelijk thuis.De operatie verloopt als volgt:

  • U verschijnt nuchter op de afgesproken tijd in het ziekenhuis. U dient twee uur voor de aangegeven operatietijd aanwezig te zijn.

  • Soms wordt er een steunkous aangemeten.

  • Na de voorbereiding door de anesthesist vindt de operatie plaats in de operatiekamer.

  • Na de operatie komt u rustig bij van de verdoving in de ontwaakruimte.

  • Na de operatie wordt er meestal een stevig steunverband aangelegd en in uitzonderlijke gevallen een bovenbeengips.

  • U moet zich goed realiseren dat u de behandelde kniepees nauwelijks kunt gebruiken in de eerste paar uren en dagen na de behandeling.

  • Er wordt verwacht dat u onmiddellijk regelmatig uw enkels beweegt om de bloedcirculatie ter hoogte van de benen te stimuleren en flebitis te voorkomen. Om spieratrofie ter hoogte van de dijspieren te voorkomen, zou u ook regelmatig de dijspier moeten opspannen.

  • Een kinesist van het ziekenhuis komt langs en legt u uit hoe u moet stappen met krukken en welke oefeningen u thuis kunt doen om het herstel spoedig te laten verlopen. Met bijkomende vragen kunt u zich steeds wenden tot uw orthopedisch chirurg.

  • Op het moment dat u voldoende hersteld bent na de operatie en de orthopedisch chirurg akkoord is met uw ontslag, mag u de volgende dag terug naar huis met uw begeleider. Met het steunverband of het gips dat u krijgt na de operatie kunt u uiteraard niet zelf rijden.

Hoe verloopt het herstel na de operatie wegens patellapeestendinitis

Het volledig functioneel herstel na de operatie voor een jumpers knee duurt ongeveer 9 maanden waarin u zeer regelmatig zult moeten oefenen om dit volledig herstel te bekomen. Na 6 tot 12 weken zou u echter voldoende hersteld moeten zijn voor de courante activiteiten van het dagelijks leven.
De herstelperiode verloopt in grote lijnen als volgt:

  • De knie kan de eerste dagen en weken lokaal wat dik en gevoelig zijn. Vooral de eerste dagen zorgen de pijn en zwelling voor ongemak en daarom is het belangrijk dat u voldoende pijnmedicatie (Paracetamol volstaat meestal) en een ontstekingsremmer (Diclofenac of Ibuprofen) inneemt.

  • 24 tot 48 uur na de operatie mag het dik verband verwijderd worden en vervangen door een licht steunverband.

  • Bij de operatie voor patellapeestendinitis zal de dijspier vaak erg verslappen. U kunt deze spieratrofie gedeeltelijk voorkomen door onmiddellijk na de operatie de dijspieren zeer regelmatig aan te spannen. Door te blijven oefenen moet u de spiermassa opnieuw opbouwen. Pijn en zwelling geven aan dat de grens van het belasten bereikt is.

  • IJs is een goede pijnstiller en vermindert de ontstekingsreactie. We raden u aan 3 tot 4 maal per dag gedurende 15 tot 20 minuten ijs te leggen tot de zwelling en het warmtegevoel verdwenen zijn. Zorg ervoor dat het ijs niet rechtstreeks in contact komt met de huid.

  • Als er een gips aangelegd werd na de operatie, zal dit na een tiental dagen verwijderd worden om te starten met de revalidatie.

  • U stapt met 2 krukken tot een goede spiercontrole van de dijspier hersteld is. In de eerste weken wordt het strekken en plooien van de knie geoefend en zal de knie steeds wat meer belast kunnen worden. Meestal kunt u na 2 tot 3 weken de knie weer belasten met uw volledig lichaamsgewicht. U mag zonder krukken stappen als u een goede spiercontrole van de dijspier herwonnen heeft.

  • Buig de knie de eerste dagen na de operatie voorzichtig om een goede genezing van de wonde toe te laten.

  • Bij ontslag krijgt u een waterafsluitende pleister ter hoogte van de wonde zodat u zonder problemen kunt douchen. De hechtingen of steristrips mogen 14 dagen na de operatie verwijderd worden.

  • De pleister dient u te laten zitten gedurende 14 dagen om de wonde droog te houden, zodat ze goed kunnen genezen en de kans op infectie zo klein mogelijk is.

  • U mag autorijden als uw knie weer betrouwbaar, krachtig en stabiel aanvoelt en u geen gebruik meer maakt van uw krukken.

  • De kniepees blijft enkele weken tot soms enkele maanden snel reageren op een te zware belasting. Wees uiterst voorzichtig bij het opbouwen van uw activiteiten.

  • Na 4 tot 6 weken mag u starten met fietsen op de hometrainer en nadien ook buiten op voorwaarde dat u reeds goed kunt stappen zonder krukken.

  • Na een 6 tot 12 weken mag u oefenen in een fitnesszaal om de spieren maximaal te revalideren. Variatie in toestellen en variatie in intensiteit is belangrijk om het volledig herstel te bevorderen. Overbelasting dient vermeden te worden.

  • Indien er een zeer goed herstel van de dijspier opgetreden is, mag u 4 tot 6 maanden na de operatie voorzichtig beginnen joggen. Als dit zeer goed verloopt met het herwinnen van het vertrouwen in de knie mag een individuele sporttraining hervat worden na ongeveer 6 maanden en de collectieve sporttraining een 6-tal weken later.

  • Voor het hervatten van de sportmatchen wordt aangeraden 8 à 9-tal maanden te wachten tot de knie volledig gerevalideerd is.

De revalidatie na de operatie voor patellapeestendinitis vindt steeds plaats onder begeleiding van de kinesitherapeut. In overleg met uw orthopedisch chirurg kan de kinesitherapeut ook het hervatten van sporten coördineren. De lange revalidatieperiode zorgt ervoor dat de functie van de kniepees en de kracht en het vertrouwen in de dijspier goed herstellen.

Mogelijke complicaties

Bij iedere ingreep kunnen complicaties ontstaan zo ook bij de behandeling van een jumpers knee. De kans op een complicatie bij deze ingreep is zeer gering; er worden slechts zelden problemen gezien. Over complicaties die te maken kunnen hebben met de anesthesie, leest u hier meer.
Overleg bij onderstaande complicaties met uw specialist voor eventuele behandeling:

  • Nabloeding van de wonde.

  • De wondjes blijven soms lang gevoelig of de huid rond de wondjes voelt doof aan.

  • Er kan een trombose of longembolie ontstaan.

  • Wondinfectie.

  • Schade door de operatie aan structuren rond de knie, zoals zenuwen of bloedvaten is zeer zeldzaam.

 

Verwachtingen na de operatie voor jumpers knee

De verwachting na de operatie voor jumpers knee is een pijnloze kniepees, zonder bewegingsbeperkingen en optimale kracht. Soms is het resultaat echter niet wat u ervan had gehoopt en blijft de kniepees lang gevoelig of treden er opnieuw klachten op. Dit komt voor bij een klein percentage van de patiënten (<10%). Met voorzichtige en volgehouden kinesitherapie en fysiotherapie wordt meestal een flinke verbetering bereikt en lukt het ook in deze gevallen een goed resultaat te herwinnen. U moet zich echter wel realiseren dat het een lang en intensief revalidatietraject is waarin ook veel inzet en discipline van u verwacht wordt. Door regelmatig en progressief te oefenen kunt u het functioneel herstel van de spieren omheen de knie bevorderen.

U kunt zich thuis voorbereiden op de operatie door de u geleverde informatie goed door te nemen. Met eventuele vragen kunt u steeds terecht bij uw orthopedisch chirurg die het verwachte resultaat van de ingreep met u zal bespreken.

 

Veel gestelde vragen

 

  • Heeft een tendinitis van de kniepees altijd te maken met een verkalking in de pees? 
    Nee, het heeft vooral te maken met degeneratie (ontaarding) van het peesweefsel dichtbij de aanhechting op de knieschijf. Kleine scheurtjes kunnen ontstaan in de pees, die door plaatselijk verminderde doorbloeding moeilijk geneest. Overbelasting is vaak de oorzaak. Dit kan door sporten, maar wordt ook gezien bij overgewicht.

  • Hoe wordt bepaald welke ingreep voor mij het meest geschikt is? Afhankelijk van de vastgestelde afwijkingen bij het klinisch onderzoek en de MRI scan bepaalt uw orthopedisch chirurg de juiste procedure. Met bijkomende vragen over de techniek kunt u steeds bij hem terecht.

  • Waarom moet ik nuchter blijven voor de ingreep van de voorste kruisband? 
    De operatie gebeurt onder verdoving. De reden dat de maag leeg moet zijn voor de operatie, is om te voorkomen dat maaginhoud in de longen kan komen.

  • Hoe lang duurt de operatie? 
    De operatie zelf duurt minder dan één uur. De postoperatieve pijn is meestal goed te controleren zodat de patiënt bijna steeds dezelfde dag het ziekenhuis kan verlaten.

  • Heb ik thuis hulp nodig na de operatie? 
    De eerste dagen na de operatie bent u niet zo mobiel als anders. Het is dan prettig als familie of vrienden een handje kunnen helpen.

  • Wanneer mag ik weer werken, sporten en deelnemen aan het verkeer?
    U mag weer autorijden, fietsen of sporten als uw knie weer betrouwbaar en dus krachtig en stabiel genoeg is. De termijn waarop werk kan worden hervat, hangt uiteraard af van het soort werk dat u doet. Een kantoorbaan kan meestal na een paar weken weer worden hervat op voorwaarde dat de verplaatsingen mogelijk zijn. Zwaarder werk kan meestal na enkele maanden worden hervat. Afhankelijk van de soort sport die u doet, kunnen sportactiviteiten progressief hervat worden, als de knie het toelaat. Vooral sporten met springen en sprinten mogen zeer voorzichtig hervat worden na zes maanden. Iedere overbelasting moet natuurlijk vermeden worden. U kunt dit best op voorhand bespreken met uw orthopedisch chirurg of kinesitherapeut.

  • Krijg ik na de operatie kinesitherapie?
    Ja, de revalidatie na een operatieve behandeling van een jumpers knee is steeds onder begeleiding van een kinesitherapeut. Het is aan te bevelen al de keuze voor een kinesitherapeut te maken voordat u wordt geopereerd, zodat u na de operatie snel aan de slag kunt.

  • Krijg ik na de operatie van de patellapees een kniebrace?
    Een brace voor de knieschijf wordt meestal niet voorgeschreven. Sommige patiënten hadden voor de operatie reeds een speciale patellabrace. Deze kan na de operatie eventueel terug gebruikt worden vooral bij het hervatten van de sportactiviteiten. De kniebrace mag definitief uitgelaten worden bij het herwinnen van het vertrouwen in de knie met een goede spiercontrole, kracht en uithouding.

  • Wanneer mag ik mijn knie volledig belasten? Hoelang moet ik met krukken lopen?
    Ongeveer 2 weken na de operatie kunt u het been weer met uw volledige gewicht belasten. We raden aan om te stappen met volledige steun op beide voeten en met twee krukken totdat u een goede spiercontrole herwonnen heeft. Als u een goed gangpatroon hebt, mag u binnenshuis de krukken weglaten na 3 à 4 weken. In ieder geval dient u van in het begin zo normaal mogelijk te stappen waarbij u eventueel het gangpatroon wat overdrijft door de voet en het been goed op te heffen (marcheren). Afhankelijk van de controle van de dijspier stappen de meeste patiënten na 4 tot 6 weken buitenshuis zonder krukken. De krukken kan u ontlenen op de dienst Spoedgevallen, mits betaling van een waarborg. U kan hiervoor ook terecht bij uw mutualiteit of apotheek.

  • Preventie van flebitis en thrombose? 
    Routinegewijs krijgen patiënten na deze operatie geen medicatie om klontervorming in het been te voorkomen. Bij patiënten met bijzondere risicofactoren wordt er soms wel een bloedverdunnend medicament via een onderhuidse inspuiting toegediend. Uw behandelend arts zal uitmaken of dit voor u noodzakelijk is. De verpleegkundige kan u eventueel aanleren hoe u deze inspuiting zelf kunt toedienen. Belangrijker dan de medicamenteuze preventie is de bloeddoorstroming in de benen te stimuleren door de voeten, enkels, knieën en heupen zoveel mogelijk te bewegen binnen de pijngrenzen.

  • Wat met de steunkousen?
    Er worden meestal geen steunkousen voorgeschreven bij deze operatie.

  • Wanneer mag ik weer douchen of baden?
    Een douche mag na een tweetal dagen indien de wonde wordt afgedekt met een waterondoordringbare pleister. Om te vermijden dat het verband loskomt, mag u tijdens het afdrogen alleen deppen en niet wrijven. Een ligbad mag pas 2 dagen na het verwijderen van de hechtingen of kleefstrips.

  • Wanneer worden de hechtingen verwijderd? 
    U hebt een wonde ter hoogte van de patellapees. De wonde werd gesloten met een hechtingsdraad of met speciale kleefstrips. De hechtingen worden verwijderd 10 à 14 dagen na de operatie tijdens de eerste controleconsultatie bij uw behandelend arts of huisarts. Indien er strips zijn aangebracht, mag u deze zelf verwijderen na 10 à 14 dagen door ze eerst te weken met water.

  • Wanneer moet ik op controle? 
    Controle op de raadpleging orthopedie is voorzien na 2 à 3 weken, na 6 à 7 weken, na +/- 3 maanden en na 6 à 7 maanden. U bent uiteraard steeds welkom bij problemen, bij ongerustheid of bij aanhoudende pijn en zwelling ondanks rust, ijsapplicaties en medicatie. U belt best tijdig voor uw afspraken.

  • Wanneer moet ik contact opnemen met het ziekenhuis?
    Bij vragen kunt u altijd contact met ons opnemen. Tijdens de kantoortijden kunt u het secretariaat orthopedie in het ziekenhuis bereiken op het telefoonnummer 03 650 50 55. Bij zeer acute problemen zoals hoge koorts, lekkende wonde of een warme en pijnlijke kuit, kunt u zich ook steeds wenden tot uw huisarts of de dienst spoedgevallen van het ziekenhuis tel. 03 650 50 45.

U kunt zich thuis voorbereiden op de operatie door de u geleverde informatie goed door te nemen. Bij eventuele vragen kunt u best een afspraak maken met uw orthopedisch chirurg die de operatieve procedure, de revalidatie, de risico’s en het verwachte resultaat van de ingreep met u zal bespreken.