Rugrevalidatie

 

Revalidatie bij chronische pijn ter hoogte van de wervelkolom

  

Wie komt in aanmerking?

In principe komt iedereen met problemen aan de wervelkolom in aanmerking.  Vooral de mensen met langdurige (chronische) pijn of pijn thv de wervelkolom die vaak terugkomt,  komen in aanmerking voor de multidisciplinaire rugrevalidatie. In theorie gaat het hier om alle aspecifieke mechanische cervicalgieën of dorsolumbalgieën opgetreden sedert meer dan 6 weken. Vaak zijn het patiënten die hierdoor regelmatig hinder op het werk ondervinden of langdurig werkonbekwaam zijn.  Ook patiënten na een nek/rugoperatie kunnen hierdoor op een veilige manier hun rugconditie opnieuw opbouwen en het risico op recidieven of herval in de toekomst verkleinen.

 

Wat houdt de behandeling in?

Bij een eerste consultatie bij de geneesheer-specialist fysische geneeskunde en revalidatie wordt na uitgebreide ondervraging en klinisch onderzoek een behandelingsplan opgesteld.  Deze geneesheer bepaalt of u geschikt bent om het revalidatieprogramma op te starten en hoe de opbouw er zal uitzien. Hij legt ook de accenten waaraan vooral aandacht moet worden gegeven bij de oefentherapie. Iedereen start met het volgen van een uitgebreide infosessie (praktische uiteenzetting van de rugrevalidatie, anatomie, pathologie,…), gevolgd door een reeks van basisoefeningen waarbij het accent vooral ligt op versoepelen en verbeteren van de algemene doorbloeding van de wervelkolom, stretching van bepaalde spiergroepen, verwijderen van overtollige spanning in de rompspieren en bewust leren aanspannen van de dieperliggende stabilisatiespieren. Na deze basisreeks wordt een uitgebreide rugfunctietest verricht waarbij uw algemene cardiovasculaire conditie, uw pijnscore en de weerslag van uw rugklachten op uw dagelijks functioneren wordt geëvalueerd.  Daarnaast wordt ook een test afgenomen op vier verschillende rugtrainingstoestellen waarbij de beweeglijkheid van uw wervelkolom en de kracht van de verschillende spiergroepen ter hoogte van de romp wordt gemeten.  Aan de hand van al deze testresultaten wordt een individueel oefenprogramma voor u opgesteld.

 

Praktische uitvoering

 

Theoretisch onderricht

Tijdens de infosessie ontvangt u informatie over de bouw en de werking van de rug.  Verder wordt er ingegaan op de voornaamste afwijkingen die kunnen ontstaan ter hoogte van de wervelkolom en hoe deze aandoeningen kunnen voorkomen en behandeld worden.  Verder krijgt u inzicht in de verschillende spiergroepen ter hoogte van de romp en hoe deze door middel van specifieke oefeningen kunnen getraind en ingeschakeld worden om uw rugproblematiek te verhelpen. Tijdens de ergosessies (zit-en lig, hef-en til) worden de principes van rugergonomie uitvoerig toegelicht met praktische oefeningen onder leiding van onze ergotherapeuten, die een aanvullende opleiding tot technicus in de ergonomie van de wervelkolom gevolgd hebben.

 

Psychologische begeleiding 

Aan de hand van verschillende vragenlijsten wordt uw pijnbeleving en de weerslag hiervan op uw dagelijks functioneren gemeten.  Ook psychosociale factoren die uw herstel kunnen beperken trachten we hierbij op te sporen. Chronische pijn kan immers leiden tot mentale en emotionele deconditionering.  Met behulp van een infosessie en een eventuele individuele consultatie bij de psychologe trachten we deze vicieuze cirkel te doorbreken.
Algemene conditietraining.  Na het afnemen van een inspanningstest (fietsproef) wordt een individueel cardiovasculair programma uitgewerkt waarbij rugvriendelijke cardiotoestellen zoals loopband, hometrainer, crosstrainer,... kunnen ingeschakeld worden.

 

 
           
 
                                                                                         

Specifieke conditietraining van rug- en buikspieren

De coördinatie, uithouding, kracht en lenigheid van de verschillende spiergroepen wordt getraind door middel van biofeedbacktoestellen. Hierbij wordt u tijdens het oefenen geïnformeerd over de beweeglijkheid van uw wervelkolom en de kracht van de verschillende spiergroepen ter hoogte van de wervelkolom.  Met deze moderne apparatuur kunnen we uw vorderingen  meten en objectiveren.    

 
 
             
 
 

Ten slotte worden er ook grondoefeningen aangeleerd (combinatie van lenigmakende, houdingscorrigerende, spierversterkende en stabilisatieoefeningen)  waarbij u in groep onder begeleiding uw bewegingsangst leert te overwinnen en de pijn te controleren.  Later worden deze oefeningen uitgebreid naar meer functionele bewegingen welke ook thuis verder gezet kunnen worden.

 

Teambespreking

Halverwege het programma volgt een tussentijdse test waarvan de resultaten in het revalidatieteam worden geanalyseerd en besproken, zodat het trainingsprogramma individueel kan bijgestuurd worden.
 

Wanneer en waar wordt er geoefend ?

Een oefenprogramma omvat 18 tot 26 weken afhankelijk van de belastbaarheid en de ernst van de aandoening.  Een oefenfrequentie van tweemaal per week is noodzakelijk om een positief effect te bekomen.  Elke sessie duurt ongeveer 1,5 à 2 uur.
De behandeling vindt plaats in de revalidatiezaal van de dienst fysische geneeskunde en revalidatie (gelijkvloers AZ Klina). Bij deze training hoort sportieve kleding en schoeisel (liefst enkel binnengebruik). Tevens wordt er van de patiënten gevraagd dat ze een handdoek en eventueel flesje water voorzien.
Bij de eerste sessie is het nodig dat u zich vooraan laat inschrijven (dus identiteitskaart en SIS-kaart meebrengen) en uw persoonlijke klevers meebrengt naar de fysio.
De totale duur van het programma mag volgens de RIZIV-reglementering (belangrijk voor de terugbetaling) de 6 maanden nooit overschrijden! Na 6 maanden stopt dus voor iedereen de revalidatie binnen het ziekenhuis!
 

Kostprijs

Sinds 2004 wordt de multidisciplinaire rugrevalidatie grotendeels terugbetaald door de ziekteverzekering. U hebt recht op terugbetaling van 36 zittingen.  De opleg bedraagt in 2017 per sessie 3,54 euro voor rechthebbenden met voorkeursregeling en 7,09 euro voor gewone rechthebbenden. Om deze tegemoetkoming van de ziekteverzekering te bekomen moet de geneesheer bij het opstarten en beëindigen van de therapie een uitgebreid functierapport opstellen.  De intensieve training dient naast cardiofitness en grondoefeningen ook analytische oefeningen te omvatten.  De rugpatiënt dient ook een scholing in ruganatomie en ergonomie te volgen. Chronische pijn kan leiden tot psychische deconditionering zodat op voorschrift van de ziekteverzekering eveneens een psychosociale evaluatie aan de hand van vragenlijsten en sessie bij de psycholoog voor iedere rugpatiënt nodig geacht wordt. Per sessie is er een belangrijke financiële tegemoetkoming door de ziekteverzekering. In deze context moet dan ook aan alle voorwaarden strikt voldaan worden en wordt door ons team gevraagd dat de rugpatiënt naast de intensieve training ook de afspraken bij de psycholoog en de ergotherapeute stipt navolgt. De theoretische lessen en infosesies bij start en de psycholoog zijn inbegrepen in het programma van de rugrevalidatie en brengen dus geen extra kost met zich mee.
Patiënten die in aanmerking komen voor het preventieprogramma voor lage rugpijn in het kader van het Fonds voor Beroepsziekten, moeten geen remgeld betalen en krijgen ook de verplaatsingsonkosten terugbetaald voor een bedrag van 0,29 € per km tot max. 1.000 km voor het totale programma.
 

Verantwoording

Chronische rugpijn zorgt voor een belangrijke directe (medische) en indirecte kost (arbeidsongeschiktheid/verminderde productiviteit) aan de gemeenschap. In deze context zijn door de Europese Commissie ‘guidelines’ uitgewerkt volgens evidence-based medicine criteria.  In deze richtlijnen wordt multidisciplinaire rugrevalidatie voorgesteld als voorkeursbehandeling bij chronische lage rugpijn. Wat betreft de chronische aspecifieke nekklachten baseren we ons op de Nederlandse richtlijnen wegens het ontbreken van Europese richtlijnen op dit moment. In het rugcentrum van het AZ KLINA wordt uw revalidatieprogramma uitgewerkt volgens deze richtlijnen. 

 

Verdere informatie is te bekomen via ons secretariaat : 03 650 50 32 of via fysio@klina.be

 

 

update 13 01 17, auteur dr. Vera Capkova