Chemotherapie

De ‘chemoperiode’ is de meest gevreesde en belastende fase in de hele behandeling. Het daghospitaal oncologie en de ziekenhuisapotheek worden vertrouwd terrein.

De bedoeling van chemo-, radio-, antistoffen- en hormonentherapie is te voorkomen dat de tumor terugkeert. Met hun kennis over borstkanker kunnen specialisten tegenwoordig vrij nauwkeurig de nodige aanvullende therapie individueel bepalen. 30 tot 35 procent van de patiënten krijgt extra chemo voorgesteld. Voor de therapie echt van start gaat, overloopt de medisch oncoloog tijdens een raadpleging alle details met u. Globaal genomen steunt de chemotherapie op twee grote medicatiegroepen: de anthracyclines (meestal epirubucine in de FEC- en EC-schema’s) en de taxanes (paclitaxel en docetaxel, afkomstig van de taxusboom).

Tina Van Kaert                            Sara Van Broek                                           
Verpleegkundige                          Apotheker

 

Vlot en veilig

Het daghospitaal zorgt ervoor dat de toedieningen vlot, veilig en zonder overnachting gebeuren. Na aanmelding krijgt u een plaatsje toegewezen en neemt de verpleegkundige bloed af. Terwijl het labo dat analyseert, komt de oncoloog bij u langs. Als het bloedstaal in orde is, vertrekt een voorschrift naar de apotheek. Die bereidt de steriele chemo-infusen en bezorgt ze samen met de medicatie tegen bijwerkingen aan het daghospitaal. Afhankelijk van het type chemotherapie kan de toediening enkele uren duren. Tijdens uw verblijf in het daghospitaal kunt u kiezen voor een kamer met bed (iets rustiger) of een plaats met comfortabele zetels (meer sociaal contact). In het daghospitaal is ook contact mogelijk met (borst)verpleegkundigen, diëtisten, psychologen en sociaal werkers. De verpleging dient de chemotherapie meestal toe via een poortkatheter. Dat kan wekelijks, tweewekelijks of driewekelijks gebeuren. U krijgt een individueel schema.

Belangrijke bijwerkingen

Chemotherapie heeft helaas nogal wat bijwerkingen. De meest zichtbare is tijdelijk haarverlies, dat een tweetal weken na de start van de behandeling begint. Braken was vroeger ook een groot probleem in de eerste dagen na de toediening van anthracyclines, maar de jongste generatie antibraakmiddelen houdt dat behoorlijk onder controle. Misselijkheid blijft wel frequent voorkomen. De gevaarlijkste complicatie is de daling van de witte bloedcellen en de bijhorende kans op infecties. De taxanes veroorzaken vaak tijdelijke spier- en gewrichtspijnen, en kunnen tot zenuwbeschadiging (polyneuropatie) leiden. Ook vermoeidheid, aften in de mond en moeilijke stoelgang komen voor. Bij elk bezoek aan het daghospitaal bespreekt uw oncoloog met u de voorbije toediening, de nodige aanpassingen en de volgende toediening. Hij bekijkt ook de dosering van ‘supportieve’ middelen, die de nevenwerkingen moeten verzachten. Antibraakmiddelen, mondspoelingen en laxativa zijn vrijwel standaard. Bij een groot risico op infecties ondersteunen we het beenmerg met een ‘spuitje’ voor de witte bloedcellen (groeifactor, filgrastim), de dag na de chemotherapie.

Doelgerichte antistoffen

Sinds meer dan 5 jaar zetten we bij een specifieke groep borstkankerpatiënten (15 %) ook antistoffen zoals trastuzumab (Herceptine) in. Die werken gericht op bepaalde receptoren van de tumorcel, waardoor ze erg doeltreffend zijn en weinig bijwerkingen hebben. De toediening - driewekelijks voor een langere tijd (bv. één jaar, 18 keer) - gebeurt meestal via de poortkatheter. De meeste antistoffen kunnen tegenwoordig ook onderhuids toegediend worden.

Chemopillen

Krijgt u chemotherapie in pillen, dan kunt u die (laten) afhalen in de ziekenhuisapotheek. De medicatie is vaak niet beschikbaar via de huisapotheker. U hebt een voorschrift en een inschrijvingsetiket nodig. De ziekenhuisapotheek heeft de meeste ‘orale cytostatica’ in voorraad. Als uw geneesmiddelen niet beschikbaar zijn, bestelt de apotheek ze zo snel mogelijk. De apotheker belt u zodra ze zijn toegekomen. Bij gevorderde ziekten wordt soms beroep gedaan op signaaltransductieinhibitoren (STI), de allernieuwste gerichte perorale medicatie. Deze nieuwe geneesmiddelen hebben specifieke bijwerkingen. Geheel vrijblijvend Onze borstkliniek vindt het belangrijk actief deel te nemen aan de ontwikkeling van steeds betere therapieën. De kans bestaat dat we u voorstellen om mee te doen aan een klinische studie voor borstkankertherapie. De vraag is vrijblijvend. U hoeft zich zeker niet verplicht te voelen.

 

Auteur: Dr. Didier Verhoeven
Update: 13 04 17